ОБЩЕСТВО

Йæхи снывонд кодта сфæлдыстадон куыстæн

Малиты Георгийы номыл премийы лауреат, зындгонд поэт, публицист Тетцойты Таймуразы райгуырдыл сæххæст ис сæдæ азы

 

Тетцойты Таймуразæн йæ цард уыдис дæргъвæтин æмæ мидисджын. Ирон литературæйы историйы уый ныууагъта егъау фæд, йæ ном дзы баззадис, куыд арфхъуыдыгæнæг лирик æмæ хорз адæймаг, афтæ. Æцæг поэт куыд фæбæллы, афтæ уымæн дæр йæ ныхасы сæр уыд рæстдзинадыл æмæ хæрзиуджытыл, кæцыты стыр æхсызгонæй лæвар кодта чиныгкæсджытæн.

 

Тетцойты Таймураз райгуырдис 1922 азы 1-æм сентябры Цæгат Ирыстоны Дыгурыхъæуы (Дигорайы) зæхкусæг бинонты ’хсæн. 1941 азы райгуырæн хъæуы астæуккаг скъола каст куы фæцис, уæд уыцы аз йæ ахуыр адарддæр кодта горæт Орджоникидзейы фистæгæфсæддон училищæйы. Фыдыбæстæйы Стыр хæст уæдмæ дардыл анхъæвзт æмæ цырагъы рухсау уыдысты хæстонтæ. 1942 азы майы мæйы Тетцойы-фырты дæр арвыстой фронтмæ, æмæ хæцыдис гитлерон фашизмы ныхмæ. Хæсты фæстæ йе службæ адарддæр кодта советон оккупацион æфсады рæнхъыты Германы.

 

1946 азы демобилизаци куы ’рцыд, уæд фæстæмæ æрыздæхт йæ райгуырæн хъæумæ æмæ уым куыста колхозы. 1950 азы каст фæцис Цæгат Ирыстоны паддзахадон педагогон институт æмæ уый фæстæ та 1955 азы Максим Горькийы номыл Мæскуыйы литературон институт.

 

Йæ ахуыры фæстæ 1959 –1962 азты куыста ахуыргæнæгæй Дыгурыхъæуы 2-æм астæуккаг скъолайы. Фæлæ уый фагыл нæ банымадта æмæ уæд йæхи снывонд кодта сфæлдыстадон куыстæн.

 

Таймураз æмдзæвгæтæ фыссын райдыдта, скъолайы куы ахуыр кодта, уыцы рæстæджы æмæ сæ мыхуыр та кодта сæхи районы газеты фæрстыл. Æрыгон лæппуйы курдиатмæ уæдæй æрдардтой сæ хъус хистæр фæлтæры фысджытæ, æмæ йæ ноджы разæнгард кодтой ирон аив дзырдмæ.

 

Йæ фыццаг æмдзæвгæты чиныг «Æмдзæвгæтæ» мыхуыры рацыдис 1949 азы. Уыдон фыццаг хатт рухс федтой журнал «Мах дуг»-ы фæрстыл. Уæдæй фæстæмæ мадæлон æмæ уырыссаг æвзагыл куыд Цæгат Ирыстоны, афтæ Мæскуыйы рауагъдады дæр æдæппæт мыхуыры рауагъта 30 поэтикон æмбырдгонды. Уырыссаг æвзагмæ Таймуразы æмдзæвгæты тæлмац кодтой бирæ зындгонд поэттæ. Уыдоны ’хсæн уыдысты: Юннæ Мориц, Николай Старшинов, Лев Озеров æмæ æндæртæ.

 

Банысан кæнын хъæуы уый дæр, æмæ Тетцойты Таймуразæн йе сфæлдыстады сæрмагонд бынат кæй ахсынц Ирыстоны рухстауджытыл – революцион-демократон партийы разамонджытыл æмæ Цæгат Кавказы Æмбæстагон хæсты активон хайадисджыты номыл фыст æмдзæвгæтæ æмæ поэмæтæ.

 

Таймуразы сфæлдыстады ма зынгæ бынат ахсынц уарзондзинады темæйыл фыст уацмыстæ дæр. Уый ирдæй æвдыст цæуы йæ поэмæ «Раздвоенное сердце»-йы дæр. Поэты сисы бынæй ма рацыд бирæ сатирикон æмдзæвгæтæ дæр, кæцыты дзырдæуы моралон-этикон аспекттыл.

 

Тетцойты Таймураз йæ цардæй ахицæн 2010 азы 9-æм апрелы, фæлæ йын цы ирд фæд ис ирон литературæ æмæ рухстауæн куысты, уый æнустæм баззайдзæнис, йæ фæстæ кæй ныууагъта, уыцы фæлтæртæн æмæ йæ уарзон ирон адæмæн.

 

Æрмæг бацæттæ кодта КЪУДУХТЫ Маринæ


Похожие записи:

ОБЩЕСТВО 16.08.2023 в 18:42

Депутаты на огневых рубежах

Город воинской славы Владикавказ исторически обладает колоссальным опытом взаимодействия органов местной власти и Вооруженных сил страны в решении вопросов обороны и защиты государства.

ОБЩЕСТВО 20.12.2023 в 19:52

Творить добро

Председатель Совета ветеранов города Владикавказа, член Общественной палаты Северной Осетии, меценат, человек с неравнодушным сердцем… Лев Лалиев известен своими благими делами. Наша редакция не раз писала о его благородных поступках, которые он совершает по велению сердца. Сегодня хотим рассказать еще об одном таком поступке, который заслуживает быть услышанным.

ОБЩЕСТВО 9.09.2023 в 08:09

АЛЫ САБИЙÆН ДÆР ИС РÆСУГЪД МИДДУНЕ

Зæххы къорийы алы къуымы дæр æппæты зынаргъдæр æмæ уарзондæр у сывæллон. Æрдзæй нын афтæ лæвæрд у, æмæ хъæбулыл хъуамæ аудæм. Йæ фæстæ фæд ныууадзын кæмæн бантысы йæ цоты хуызы, уый фæсмойнаг нæ вæййы йæ царды.

ОБЩЕСТВО 24.07.2023 в 19:52

ПЛИТЫ ÆНДÆР ГРИС

Ирон национ культурæйы рæзты фæндæгтыл чи дзура, чи куса, уый нæ ахиздзæн зынгæ зарæггæнæг, Гуырдзыстоны республикæйы сгуыхт артист, Цæгат Ирыстоны АССР адæмон артист Плиты Никъайы фырт Грисы иувæрсты. Уый, зæгъæм, уымæн æмæ Грисы ном йæ рæстæджы нæрыд дыууæ дих Ирыстоны къуымты. Ирыстоны ансамбльты репертуартæ хъæздыг уыдысты Грисы хъайтарон, стæй уæд лирикон зарджытæй дæр.

ОБЩЕСТВО 13.02.2023 в 19:10

В науку первые шаги

Чествование победителей XX Республиканского конкурса молодых исследователей «Ступень в науку» состоялось вчера в Северо-Кавказском горно-металлургическом институте.

ОБЩЕСТВО 14.06.2022 в 16:13

Владикавказские росгвардейцы стали донорами крови

В рамках Всемирного дня донора сотрудники Управления вневедомственной охраны Росгвардии по Республике Северная Осетия – Алания сдали кровь для нужд Республиканской станции переливания крови.   Перед процедурой донации каждый заполнил специальную анкету на выявление противопоказаний к донорству. Под руководством медиков для нужд Республиканской станции переливания крови правоохранители сдали около шести литров крови и ее компонентов. […]

Все новости из категории: ОБЩЕСТВО