КУЛЬТУРА

Кæхцгæнæн

Хетæджы бонæй къуыри фæстæдæр хуыцаубоны ралæууынц Кæхцгæнæнтæ. Алы ноггуырд лæппуйæн дæр скæнынц кæхц. Раздæрты æрмæстдæр фыццаг лæппуйæн кодтой, фæлæ куыдфæстагмæ кæхц кæнын райдыдтой алы ноггуырд лæппуйæн дæр. Ноггуырд лæппуйы фæзынд ирон хæдзары стыр хъуыддаг уыди, уымæн æмæ хæххон фыдуавæрты сæйраг уæз нæлгоймагыл хауд, уый уыди бинонтæн сæ ныфс, сæ дарæг.

 

Уæд фæкувынц, афæдзы дæргъы чи райгуырди, уыцы лæппутæн. Уыцы бон лæппуйы мадæрвадæлтæ лæвæрттæ æмæ хуынтимæ бабæрæг кæнынц сæ чысыл хæрæфырты. Хуыны дарæстæ, хъазæнтæ æмæ æндæр лæвæрттимæ вæййы здыхтсыкъа фыр. Фæткмæ гæсгæ лæвæрттæ дæр æлхæдтой æмæ фынг дæр арæзтой сабийы мады ныййарджытæ.

 

Сывæллоны мад-иу æрзылди фыдæрдыгæй дæр æмæ мадæрдыгæй дæр йе ’ввахс хæстæджытыл, цæмæй йын баххуыс кодтаиккой. Бæрæгбоны ном дæр уырдыгæй цæуы — сабийы мад-иу зылди стыр хъæдын кæхцимæ. Ӕмбырд-иу кодта алыгъуызон лæвæрттæ æмæ, фынг цæмæй сараздзæн, уыдæттæ. Уыцы кæхцæй-иу сывæллоны ныййарæг скуывта, цæмæй сæ дзуæрттæ фыдбылызтæй хизой.

 

Бæрæгбонмæ рагацау сæхи бацæттæ кæнынц хъæуы кæнæ сыхы фæсивæд дæр. Скæнынц гамхудтæ, кæрцытæ та — зыгъуым­мæ, æмæ æрзилынц, кæхцытæ кæмæ уыдзæн, уыцы хæдзæрттыл. Уыцы æгъдау хуыйны Сойгæнæн. Хæдзæрттыл зилгæйæ, семæ хастой дзуарсæгонд хъил, бастой йыл алыхуызон хъуымацы гæппæлтæ. Лæппутæй сæ иу хаста даргъ хъил, хуыдтой йæ Фарны хъил. Иннæтæ цыдысты йæ фæдыл, зарыдысты, алы хъазæн ныхæстæ кодтой. Кæй кæртмæ-иу бацыдысты, уыдон æфсинтæ-иу сын фынгæй рахастой хæйттæ кæнæ-иу сын радтой цыхтытæ.

 

Фарны хъил чи хаста, уыцы кæстæр фæсивæд уыдысты æнæкъæм, æнæазым. Сабитæ æмæ, сæ амонд чи нæма ссардтой, уыцы фæсивæд-иу архайдтой, алы хæрзтæ æмæ бæркад курынимæ баст бæрæгбонты. 14–15 аздзыд лæппутæ сæумæрайсом æрзилынц ноггуырд лæппуты хæдзæрттыл, сабиты æмæ ныййарджыты кадæн азарынц. Зылд куы фæвæййынц, уæд лæппутæ сæхæдæг куывд скæнынц, хистæрты цæст сыл куыд хæца, афтæ.

 

Куыдфæстагмæ сылгоймаг йæ цæгатмæ кæхцагур нал цыд, цæгат сæхæдæг райдыдтой кæхц хæссын.

 

Ноггуырд кæй хæдзæртты ис, уыдонæй алчидæр хъуамæ стур аргæвда, адæмы фæхынца, уымæй равдисынц, лæппу сын кæй райгуырд, уый. Ӕгас хъæу дæр æрæмбырд вæййынц æмæ сæрмагонд фынгтыл цал сæры æрæвæрынц, уымæ гæсгæ базонæн вæййы, хъæуы цал лæппуйы райгуырди, уый. Сыгъдæг, ног дзаумæтты конд сабийы-иу бахастой фынджы хистæрмæ, уый-иу чындзы цæгатæй æрхæсгæ хуынæй скуывта Мады Майрæмæн. Уый фæстæ-иу йæ къухмæ райста сабийы æмæ йын йæ къах дзыккайы къусы фæтъыста, къахы фæд куыд баззадаид, афтæ.

 

Уыцы бон кæмæн не скуывтой, уыдон рынчынтæ кæй хæсдзысты, адæмы рæгъы кæй нæ рацæудзысты, уый сæ уырныдта. Уымæ гæсгæ-иу кæхц скæнын афоныл кæмæн нæ бантыст, уыдон-иу æй фæстæдæр сарæзтой.

 

Æрмæг бацæттæ кодта КЪУДУХТЫ Маринæ


Похожие записи:

КУЛЬТУРА 16.03.2022 в 21:37

Добро творит чудеса

Как ни пыталась нечистая сила превратить мальчика Ваню в великого злодея, ничего у нее не вышло. Наоборот, волшебное зелье, в которое попали лепестки ромашки, вмиг растворило злобу и коварство лесных обитателей, и в темном, дремучем бору воцарился мир, зазвучала веселая музыка и поселилась любовь.

КУЛЬТУРА 21.05.2019 в 14:39

«Ставку в этом проекте мы делаем на молодежь Осетии»

22 мая во Владикавказе продолжит свою работу Кинолаборатория Ассоциации документального кино Союза кинематографистов России,

КУЛЬТУРА 26.08.2022 в 23:25

По факту или по названию?

Во Владикавказе прошел круглый стол по проблемам развития кинопроизводства в РСО-А и СКФО.

КУЛЬТУРА 8.10.2021 в 18:48

Успех Осетинского театра на Международном фестивале

В Дагестане состоялась торжественная церемония и награждения победителей II Международного фестиваля национальных театров.

КУЛЬТУРА 27.01.2022 в 10:36

О новых работах Ибрагима Демеева

Всегда интересно следить за творчеством скульптора Ибрагима Демеева: он в вечном поиске, всегда в работе. Из последних работ Ибрагима хочется рассказать о двух: Святом Георгии Победоносце и Сергее Бодрове.

КУЛЬТУРА 4.10.2022 в 07:05

«Кофейный концерт»

Из Лондона в Санкт-Петербург, из Петербурга во Владикавказ…   «Тридцать лет назад на гастролях в Лондоне я увидела такую афишу: «Кофейный концерт», – вспоминает 1 октября на открытии сезона художественный руководитель филиала Мариинского театра во Владикавказе Лариса Гергиева. – Я спросила: «А что такое «Кофейный концерт»?» – и мне в ответ посоветовали прийти и посмотреть […]

Все новости из категории: КУЛЬТУРА