КУЛЬТУРА

Бынаты хицауы æхсæв

Ирон адæммæ цы бирæ бæрæгбæттæ ис, уыдонæн сæ сæйрагдæртæй иу у Бынаты Хицауы æхсæв. Ацы аз æрхауд 11 январмæ, æмæ уын нæ зынаргъ газеткæсджытæ, ацы бæрæгбоны фæдыл уæ размæ хæссæм чысыл афæлгæст.

 Ацы бæрæгбон фæкæнынц тьæнджы мæйы фыццаг кæнæ дыккаг къуырийы æртыццæг æхсæв. Ирон адæмы уырнындзинадмæ гæсгæ, алы хæдзар, алы бинонтæн дæр ис йæхи бардуаг. Æмæ цæмæй дæ бынаты амондджынæй, æнæнизæй, æнæфыдбылызæй цæрай, уый тыххæи йыл дæхи бафæдзæхс, дæ кæстæрты тыххæй йæм батабу кæн.

Ирон адæм ын циндзинады алы фынгыл дæр арынц йæ ном, лæгьстæ йын кæнынц, цæмæй сæ йæ хорзæх уа.

Раздæр-иу Бынаты Хицауы æхсæвмæ снывонд кодтой кусæрттаг: сæгь кæнæ фыс, ныр арæхдæр аргæвдынц карк кæнæ уасæг. Нывондаг кусарт кæнæ маргь фыхтой афтæ, йæ уæнгтæ æнæхъæнæй куыд баззадаиккой.

Куы-иу сфыхт, уæд-иу дзидза сивыры кæнæ æндæр исты кæхцмæ систой, истæмæй-иу æй æрæмбæрзтой, чъиритæ, нозт йæ цуры, æмæ-иу бинонты хистæр скуывта:

– О Бынаты Хицау, дæ хорзæх нæ уæд! Рæдийын нæ ма бауадз, фыдæхæй нæ бахиз. Адæймагæй, бæхæй, фосæй – нæ сæртæ де уазæг уæнт. Нæ зæрдæбын куывд нын фехъус, нывондæй, хойрагæй, нозтæй дын цы сцæттæ кодтам, уыдон дын барст уæнт. Нæ фæстаг фиддон дын ма фæуæнт…

Бынаты Хицауы æхсæвы бæрæгбонмæ цы сцæттæ кæнынц, уыдонæй æцæгæлонæн хæрыны бар нæй. Уыцы бон уазæгуаты цæуын дæр аив нæу.

 

Хæйрæджыты æхсæв

Кæддæр, дам, адæм æмæ хæйрæджытæ иумæ цардысты, сæ ныхас кæрæдзиуыл бадт, фæлæ иурæстæджы фæныхмæ сты, æмæ кæд Уастырджи хæйрæджыты фесæфта, уæддæр сæ адæм тарстысты æмæ сын сæрмагондæй сæ ном ардтой.

Йæ фадат кæмæн амыдта, уый æргæвста сæгь. Сæгь, дам, хæйрæджыты сфæлдыст у æмæ уый адджындæрæн исынц. Чи та-иу аргæвста фыс, уасæг кæнæ карк. Цы-иу аргæвстой, уымæн-иу йæ туг рауагътой иу ранмæ æмæ-иу æй арф баныгæдтой, кæнæ-иу æй цæугæдоны ауагътой, куыдз кæнæ дзы гæды куыд нæ фæхъæстæ уыдаид, афтæ.

Æмбисæхсæв-иу хæдзары бинонтæ чысылæй-стырæй кæртмæ рацыдысты. Афтæ дзырдтой, зæгьгæ, дам, уыцы рæстæг хæйрæджытæ хæдзары февзæрынц, ацаходынц кувинæгтæй æмæ æрбайсæфынц.

Иуцасдæр-иу хæдзары бинонтæ кæрты алæууыдысты, стæй-иу мидæмæ хæдзармæ бацыдысты.

Бынаты Хицауы æмæ Хæйрæджыты æхсæвы бæрæгбæттæ дзурынц ууыл, æмæ алы хæдзар, алы бынатæн дæр ис йæхи хæрзаудæг бардуаг æмæ хæйрæджы хай. Бынаты Хицауы бардуагмæ батабу кæн, цæмæй дæ хæдзар, дæ бынат амондджын уа, йæ хорзæх уа бынаты. Дæ бынат бафæдзæхс хæйрæджытыл, цæмæй йæм хæстæг ма цæуой, хæдзарæн фыдбылыз ма хæссой.

Хæйрæджыты æхсæв ныр дæр бирæтæ бæрæг кæнынц. Аргæвдынц уасæг кæнæ карк. Цы хæринаг конд æрцæуы, уымæй хъуамæ бинонтæ йеддæмæ мачи фæхъæстæ уа.

 КЪУДУХТЫ Маринæ


Похожие записи:

КУЛЬТУРА 20.09.2022 в 10:04

Концерт духовной музыки в горах Осетии

Кантаты Танеева и Прокофьева прозвучали в высокогорном селе Хидикус Куртатинского ущелья у подножия Аланского Успенского мужского монастыря в рамках празднования 1100-летия Крещения Алании.

ГЛАВНЫЕ НОВОСТИ 30.08.2022 в 11:04

Александр Чистяков: «Настоящий поэт – это Вселенная»

В переломные моменты истории высокие протуберанцы поэзии помогают нам выстоять. Дни «Литературной газеты» во Владикавказе подарили встречу с поэтом Александром Чистяковым. Его авторский вечер прошел в Национальной научной библиотеке РСО-А.

КУЛЬТУРА 6.06.2023 в 08:39

На орбите «Творчества»

На сцене Дворца культуры металлургов состоялся отчетный концерт коллективов центра эстетического воспитания детей «Творчество» МАУ ДО «ЦДО г. Владикавказа».

КУЛЬТУРА 8.07.2023 в 08:48

Владикавказское «Притяжение красоты»

Музей истории Владикавказа продолжает знакомить нас с творчеством современных художников Осетии. 5 июля в стенах музея состоялось открытие персональной выставки владикавказского художника Алены Дарчиевой «Притяжение красоты».

КУЛЬТУРА 3.08.2022 в 22:51

Музей начинался отсюда

В 1911 году было решено построить во Владикавказе – центре Терской области – областной исторический музей. Место строительства будущего музея было выбрано на свободной площадке напротив нового кафедрального собора Архангела Михаила, который, к несчастью, утерян. Кстати, присмотритесь, собор вам ничего не напоминает? Верно.

КУЛЬТУРА 4.02.2023 в 08:55

Созвездие студенческих талантов

В Северо-Кавказском строительном техникуме состоялся фестиваль литературного творчества. Мероприятие было посвящено Всемирному дню чтения вслух, который ежегодно отмечается в первую среду февраля. Инициатором проведения фестиваля выступила преподаватель техникума Зема Валиева.

Все новости из категории: КУЛЬТУРА