Общество

Йæ уды фарн баззад уæлæуыл цæргæйæ

Ацы фæззыгон зæринхуыз бонтæй иуы, 10 октябры, Ирыстоны адæмон артист Дзытиаты Лактемырыл хъуамæсæххæст уыдаид 70 азы

Нæ фыдæлтæиу афтæ дзырдтой: «Хорз адæймаг йæ адæмæй хæс дары. Хорз адæймаг йæ адæмы мæт æмæ сагъæстæй цæры». Ахæм адæймаг уыд Лактемыр дæр. Адæмы рисæй йæ зæрдæ дурæфхæлд кодта, сæ цин та йæ амонды базыртыл бæрзонд иста. Лактемыр йæ адæмæй хæс дардта, уымæн æмæ йæ рæсугъд аивадæй стыр кад æмæ стыр мæсыг самадта йæ Иры уарзон адæмæн. Уый уыд рæсугъд зæрдæйы хицау. Рæсугъд зæрдæмæ та маст тынгдæр хъары

Фыццаджыдæр мын аивадмæ фæндаг чи бацамыдта, уый уыд, Ирыстоны алы къуымты дæр хорз кæй зыдтой, æмæ йæ аивад бирæкæмæн уарзтой, уыцы дзæнæты бадинаг, курдиатджын артист æмæ зарæггæнæг Дзиццойты Шамил. Камбилеевкæйы скъолайыахуыргæнгæйæ мæм иу бон Дзиццойыфырт фæдзырдта æмæ мын бабар кодта, цæмæй мæхи барæвдз кодтаин æмæ ахъазыдаин, сæдрамон къордИлас Æрнигоны пьесæ «Уайсадæг чындз»-мæ гæсгæ цы ног спектакль цæттæ кодта, уым зæронд лæджы ролы. Мæныфс нæ хастон уыцы ролмæ. Фæлæ мæ Шамил сразæнгард кодта æмæ уæд æз дæр фыццаг хатт рахызтæн сценæмæ. Ныфсæрмытæдæн, кæй зæгъын æй хъæуы. Залмæ куы акастæн æмæ утæппæт цæстытæ куы федтон, уæд мæ зæрдæ æнахуыр гуыппгуыпп скодта. Фæлæ мæхи ныффидар кодтон. Шамил мын куыд амыдта, афтæ æгасæй дæр аныгъуылдтæн зæронд лæджы арф мидхъуыдытыдунейы. Афтæ зæгъæн ис, æмæ уæд фæрæстмæ мæ фыццаг роль. Спектаклы фæстæ нын адæм куы нымдзæгъд кодтой, уæд ма мæхифырцинæй цы фæкодтаин, уый дæр нал зыдтон, – дзырдта йæхи тыххæй Дзытийыфырт.

Лактемырæн, куыд зонæм, афтæмæй йæ цардæмбал Зæнджиаты Ритæ дæр у Ирон театры артисткæ, уæдæ йæ чызджыты аиваддæр хорз зонгæ у адæмæн. Æппæт бинонтæй дæр, зæгъæн ис, сæ цард аивадæн снывонд кодтой.

Скъолайы фæстæ йæ акодтой æфсады рæнхъытæм. Службæ кодта Чехословакийы. Уым дæр архайдта æфсæддон хайыхихъæппæрисадон къорды. Цагъта балалайкæйæ æмæ гитарæйæ. Концерттимæиу гастрольты уыдысты Чехословакийы горæтты æмæхъæуты. Сæ зæрдæмæ тынг цыдысты, Лактемыриу сын цы кавказаг мелодитæ цагъта, уыдон.

Службæйы фæстæ йæ хъысмæт афтæ рауад, æмæ ахуырмæ бацыд ЦИПУйы фæсарæйнаг æвзæгты факультетмæ. Уырдыгæй та иуафæдзы фæстæ раивта филологон факультетмæ.

Фæлæ йын уæддæр æдзухæй цыдæр нæ фаг кодта. Лекциты бадгæйæ дæриу йæ хъуыдытæ æдзухæй уыдысты ууыл, тæхуды æмæтагъддæр уроктæ куы фæуаиккой æмæ, ам, университеты, цы адæмон театр уыд, уым репетицитæм куы бацæуин.

Диссаджы адæмон театр уыд уыцы рæстæг университеты. Йæ разамонæг та уыд нæ республикæйы адæмон артист, дзæнæтыбадинаг Мæхъиты Валодя (Лавер). Уый йын тынг зæрдиагæй амыдта актеры куысты сусæгдзинæдтæ. Афтæ зæгъæн ис, æмæиу йылрепетициты рæстæг, гастрольты уæвгæйæ хур æцæгæй æркаст.

Хъуыддаг ныддæлæуæлæ кодта æмæ йæ университет æрдæгыл уадзын бахъуыд. Балæууыд Мæскуыйы æмæ йæ гæххæттытæрадта Щукины номыл театралон училищемæ. Ам ын фадат фæцис, рагæй нырмæ йæ зæрдæйы цы сусæг бæллицтæ æлхынцъæйлæууыдысты, уыдон райхалынæн. Ахъазыд ам йæ фыццаг рольты дæр. Уыдис дзы, кæй зæгъын æй хъæуы, къуыхцытæ æмæ фыццагæнтыстытæ дæр.

1980 азы каст фæцис училище æмæ сыздæхт Ирыстонмæ. Уыцы аз ма йемæ училище каст фесты Фидараты Альберт, ГуыбиатыХъазыбег, Кцойты Михал, Цæриаты Валери, Къуындыхаты Къола, Мелыкаты Замирæт, Рæмонаты Ритæ æмæ иннæтæ. Ирыстоны сылсæмбæлдысты стыр æхсызгонæй. Ирон театр сын уæрæх байгом кодта йæ дуæрттæ.

Мæскуыйæ куы ссыд, уыцы аз Ирон театры сценæйыл æнтыстджынæй цыд Годжыцаты Исахъы фыст пьесæмæ гæсгæ æвæрдспектакль «О, ацы фæсивæдИу рæстæджы артисттæй иу, Бекмæрзты Æхсар фæрынчын æмæ йæ йæ бæсты ахъазын кодтойспектаклы сæйрагдæр рольтæй иуыБутъусы ролы. Уый фæстæ та йын бабар кодтой Чеджемты Георы фыст пьесæмæ гæсгæ æвæрдспектакль «Цола»-йыЦорæйы роль. Сæ хæдфæстæГайты Михалы – «Фæныкгуыз»-ыПалканы роль, Годжыцаты Исахъы  «Сидзæрты мæсыг»-ыУæгъуыллæйы роль, Нигеры – «Мæгуыр лæг æмæ æлдары фырттæ»-йыХъалбиттайы, Хуыгаты Георы – «Нафийы чызджытæ»-йыДжыбылы, ДонКихотыДон Кихот Ламанчаг») æмæ бирæ æндæр рольтыæдæппæт 80 бæрц. Гъе, афтæрайдыдта нæ ирон культурæйы стырдæр артдзæстытæй иуИрон театрмæ йæ фæндаг.

Фæлæ куыд зонæм, афтæмæй ма сценæйæ уæлдай ахъазыд бирæ кинонывты дæр. Театрæй уæлдай къорд фæлгонцы сарæзтакиноаивады дæр. Уыдонимæ сты кинонывтæ: «Пираты ХХ века», «Мужское самолюбие», «Диалог», «Волшебная папаха», «БуйныйТерек», «Хрусталев, машину!», «Одиннадцать писем Богу» æмæ æндæртæ.

Кæмæ куыд кæсы, уый æз нæ зонын, фæлæ, мæнмæ гæсгæ, актеры куысты æппæтæй сæйрагдæр æмæ зындæр у театрдзауызæрдæмæ фæндаг ссарын. Спектакль æвдисгæйæ залы иунæг афтид цæстæнгас дæр режиссер куы бафиппайы, уæд йæхинымæрыскæрды: спектакль, нырма куыд æмбæлы, афтæ кæронмæ æвæрд нæма æрцыд. Хъæуы актертимæ кусын, кусын æмæ кусын.

Спектакль та цæмæй фæрæстмæ уа, уый фыццаджыдæр аразгæ у йæ режиссер æмæ, кæй зæгъын æй хъæуы, актертæй. Уыдоныʼхсæн фидар бастдзинæдтæ куы уа, кæрæдзи куы æмбарой, уæд сæ къухы æнæмæнг бафтдзæн æнтыстдзинад дæр.

О, уыгæрдæн рæсугъд уæд вæййы, æмæ дзы куы фæзайы алыхуызон дидинджытæ дæр. Алы дидинæгæн дæр йæхи рæсугъдминиуджытæ ис. Афтæ у сценæйы хъуыддаг дæр. Цас дзы фылдæр алыхуызон спектакльтæ æвæрд цæуа, уыйас тынгдæр цæудзыстыадæмы зæрдæмæ.

Æвæрын нæ хъæуы драмæтæ дæр, трагедитæ æмæ комедитæ дæр. Кæрæдзийæ сын нæй дихтæ кæнæн. Фæлæ, уыдоны ʼхсæн, фыццаджыдæр, æвæрын хъæуы ахæм спектакльтæ, кæцыты ирд æмæ бæлвырдæй æвдыст цæуынц рæстæджы риссаг фарстатæ æмæцарды рæстдзинад. Ирон театр кæддæриддæр размæ цыд æмæ ныртæккæ дæр цæуы героиконромантикон фæндагыл. Æмæ мæн дæрфæнды, цæмæй нæ театр дарддæр дæр уыцы фæндагыл размæ цæуа ныфсджын къахдзæфтæй. Театры коллективмæ цы ногфæлтæры артисттæ æрбацыд, уыдоны архайдæй дæр зæрдæ рухс кæны. Нæ театр, мæнмæ гæсгæ, абон тынгдæр тыхсы уымæй, æмæйын нæ драматургтæ кæй нæ фыссынц, рæстæгимæ æмдзу чи кæна, ахæм пьесæтæ, ахæм уыд йæ хъуыды Дзытиаты Лактемырæн.

Мæн ахæм æхца нæ хъæуы, æнæ хидвæллойæ мæм чи æрбацæуа. Æз æхцайæ хъæздыг адæймагмæ никуы бахæлæг кодтон æмæ нæхæлæг кæнын абон дæр. Æз цæрæнбонты дæр хæлæг кодтон æмæ абон дæр хæлæг кæнын, удварнæй хъæздыг чи у, æмæ йæ адæмы рисзæрдæйæ чи æнкъары, ахæм адæймæгтæм. Мæнæн тынг зын у, нæ ирон фæсивæдæй абон бирæтæ кæй сæфынц æхца æмæ мулчыазарæй, уый.

Аивад кæддæриддæр хъуамæ сæрибар уа. Уымæн къæлæтты æвæрæн нæй. Æцæг аивад хъуамæ кæддæриддæр хæххон донауйæхицæн размæ фæндаг къæртт кæна. Йæхæдæг хъуамæ уæлахиз кæна кæцыфæнды цæлхдуртыл дæр.

О, Хорз лæгæй фæцард Дзытиаты Лактемыр. Зынаргъ ын уыдысты йæ ирон адæм, сæ культурæ, æмæ йæ фæндыд уыдонæнкæстæриуæг кæнын, сæ фарныл сын фарн бафтауын, сæ кадылкад. Æмæ йæ адæм дæр уый тыххæй уарзтой æмæ уарзынц абон дæр.

Йæ уды фарн баззад уæлæуыл цæргæйæ. Æмæ йын мах уыцы фарн, уыцы хорздзинæдтæ агурдзыстæм, театры æмæ кинойы кæйсарæзта, уыцы сурæтты

КЪУДУХТЫ Маринæ


Похожие записи:

Общество

Страна, живи футболом!

Северная Осетия присоединилась к Всероссийской акции «Страна, живи футболом!».

Общество

Гуляй, широкая масленица!

Череду мартовских праздников завершила веселая и сытная Масленица. Празднества в ее честь прошли в разных районах республики.

Общество

Олег Владимирович Мельниченко, Председатель Комитета Совета Федерации по федеративному устройству, региональной политике, местному самоуправления и делам Севера, о проекте федерального закона № 1023225-7

«О внесении изменений в Градостроительный кодекс Российской Федерации и отдельные законодательные акты Российской Федерации», внесенном сенаторами Российской Федерации Н.А. Журавлевым, О.В. Мельниченко, А.А. Шевченко, депутатом Государственной Думы  Е.С. Москвичевым В чем заключается основная идея законопроекта и с чем связана необходимость его внесения? Законопроектом предусматривается единый механизм комплексного развития территорий для случаев расселения аварийного жилья, жилья, […]

Общество

Народный фронт отчитался

Во Владикавказе состоялась ежегодная региональная конференция ОНФ. В ее работе принял участие Глава РСО-А Вячеслав Битаров.

Общество

Прокуратура Иристонского района г. Владикавказа информирует

23 октября 2018 года прокурором Иристонского района г. Владикавказа О.А. Цораевым будет проводиться встреча с жителями Иристонского района.

Общество

Объявлен прием документов на соискание Государственной премии имени Коста Хетагурова

Комиссия по Государственной премии имени Коста Хетагурова в области литературы и искусства при Главе Республики Северная Осетия – Алания

Все новости из категории:Общество